Download Fonts

ويب سائٽ کي بهتر انداز ۾ پڙهڻ لاء فونٽ ڊائون لوڊ ڪريو


شعور ۽ سجاڳي جو پيچرو


مخالف ڌر جماعتون حڪومت خلاف متحد، گڏيل حڪمت عملي جوڙڻ تي اتفاق

17 - - جنوري - 2019ع تازه ترين

سنڌي ٻوليءَ جي درست استعمال ۾ جنسي فرق


2018-12-27 07:13:02  70 

ميان گل محمد ڪلهوڙو

image-1

 

 ٻڌو ۽ پڙهيو آهي ته دنيا جا سمورا نفسياتي ماهر اِن ڳالهه  تي مُتفِق آهن، ته احساسِ بَرترِي پنهنجي جوهر ۾ احساسِ ڪمتريءَ جي هڪ صورت آهي، جيڪا هڪ عام نفسياتي بيماري آهي.

اسان هڪ اهڙي سَطحي، پوئتي پيل، ڪَرپٽ ۽ مُنافق سماج ۾ رهون ٿا، جنهن جو مثال شايد ئي دنيا جي ڪنهن خطي يا ملڪ ۾ مِليِ سگهي. سو سِڌي يا اَڻ سڌي ريت اسان سڀن تي اُن منافق ترين سماج جو اثر به آهي، تنهنڪري اسان مان اڪثريت ذهني مونجهاري جو شڪار آهي .جيئن ته فطري طور انسانن جي اڪثريت پنهنجي حال مان گهٽ مُطمئن هوندي آهي ۽ ٻين جا مَحل ڏسي پنهنجو جهوپو ڊاهي، ٻئي جي محل کان وڏو محل جوڙائڻ جو پئي سوچيندي آهي، ۽ اِها به انسان جي نفسيات آهي ته انسانن اڪثريت پاڻ کي ڏاهو، اعليٰ ارفا ۽ ٻين کي بيوقوف سمجهندي آهي. سو ٻين جي جُتيءَ ۾ پير نه پوڻ يا پاڻ کان گهٽ ذهني سطح جي ماڻهوءَ کي ايم پي اي، ايم اين اي، سينيٽر يا بيورو ڪريسي ۾ ڏسي نٿي سگهي ۽ پاڻ کي وڌيڪ قابل ۽ دانشور سمجهڻ ڪري سندن عقل جي نينهائين، تدبر جي تَڪبر ۽ غرور جي ڄر جِي سيڪ برداشت نه ٿي ڪري سگهي. تنهنڪري پاڻ کي اڪابر ثابت ڪرڻ لاءِ ” ڪجھه ٻيو“ ڪرڻ  لڳندي آهي ۽ اهڙو ئي هڪ ردِعمل ”اياز ميلو“ به آهي. جنهن جو ٻيو سبب هڪ اسان جي ادين پاران هر مرد کي پنهنجو دشمن سمجهڻ به آهي. مون شيخ اياز کي گهڻو ته ڪونه پڙهيو آهي، پر جيترو به پڙهيو، ٻڌو ۽ سَمجهيو آهي، ان موجب اهو رايو جُڙيو آهي ته اياز کي هڪ عالمگير حيثيت ۽ اعليٰ سطح جو آفاقي شاعر آهي، جنهن جو قد ڪاٺ ۽ سطح ڪنهن  هڪ ميلي کان هزار ڀيرا مَٿڀرا آهن. پر وري به جَس لهڻن اهي اديون؛ جيڪي ”ايازيت“ جي پرچار لاءِ پنج ڏينهن ڀرپور ميلو مچائن ٿيون، ۽ ان ۾ اعليٰ سطح جا مقرر، شارح، محقق ۽ ترجميڪار شامل ٿين ٿا (آئون ذاتي طور هن ميلي جي حق ۾ آهيان ۽ نظرياتي طور ثقافتي ۽ اخلاقي حدن ۾ آزاد خيال به) ميلي جي ڪاميابي تي خوش ۽ آئيندي وڌيڪ بهتريءَ جو اميد وند به آهيان. مون جيڪو ٿورڙو اياز کي پڙهي سِمجهيو آهي، اُن مان ٽن ڳالهين مون کي سڀ کان وڌيڪ متاثر ۽ حيران ڪيو آهي. هڪ ته اياز عربي ۽ فارسي زده شاعريءَ کي سنڌيت جي سدا بهار اَجرڪ اوڍائي رنگين ۽ وسيع  ڪيو. ٻيو هن نه صرف سنڌي ٻوليءَ جي هزارين مَتروڪ ٿيل لفظن کي وري جيئاري اَمرتا بخشي، پر ان سان گڏ ٻوليءَ جي جهوليءَ َکي ڪيترا نوان اصطلاح به عطا ڪيا. ٽيون اياز جي تقريبن سموري شاعريءَ سنڌيت سان پيار پرڻو ڪري بيٺل آهي.

جيئن ته ٻولي، ٻوليءَ جو بگاڙ، لکڻ پڙهڻ ۽ ڳالهائڻ ۾ انجو درست استعمال ۽ ان جي ترقي ۽ ترويج (رواج ۾ آڻڻ) منهنجو لکڻ پڙهڻ، عمل ۽  پسند موضوع آهي ۽ ان حوالي ڪجهه ھ ڪَچو ڦِڪو ڪم به ڪندو رهيو آهيان، سو آئون گذريل ٽن سالن کان اياز ميلو اٽينڊ ڪندي ڪَرشماتي ٻوليءَ جي اِمام، ٻوليءَ جي نَج سون جي کاڻ جي اڪيلي مالڪ شيخ  اياز جي ٻوليءَ سان ٿيندڙ گينگ ريپ ڏسي اندر ۾ ڪڙهي رهيو آهيان.

سو ڳاله اها هئي، ته ميلي جي چوٿين سيشن ۾ اسٽيج تي شاعر ۽ پرڊيوسر سميع بلوچ جڏهن هر ميڊيا تان ٻوليءَ جي بگاڙ ۽ درست استعمال جي ضرورت بابت ڪجهه  ڳالهايو ته ڄڻ منهنجن ڦٽن تي پهو رکيو! ۽ مون کانئس سوال ڪيو ته سائين! هن خود ساخته ممنوع موضوع تي اوهان کي ڳالهائيندي ٻڌي خوشي ٿي. هڪ ٻن ماڻهن کي ڇڏي ڪو به هن اهم مسئلي تي سنجيدو نه آهي، آئون هر ميڊيم تان ٿيندڙ ٻوليءَ تي حيران پريشان آهيان ۽ مون سَمورِي سنڌ ۾ ڪا هڪ به اهڙي خاتون ناهي ڏٺي، جيڪا ريڊيو، ٽي وي، اسٽيج وغيره درست عورتاڻي لهجي ۽ انداز جي سنڌي ڳالهائيندي هجي. ان صورتحال جو حل يا تدارڪ؟ ۽ سوال تي حاضرين جي وڏي تعداد تاڙيون به وڄايون، پنهنجي ضمير جي عدالت ۾ بيهي چوان ٿو، ته منهنجو سوال ٻوليءَ جي مجموعي صورتحال تي هو، اياز ميلي يا ڪن خاص فردن جي حوالي سان قطعي نه هو. جنهن جو ثبوت گذريل ڏهن سالن کان ٻولي بابت منهنجو ڪم آهي، جيڪو روزاني ڪاوش، سنڌ ايڪسپريس ۽ سوڀ جي رڪارڊ تي موجود آهي ۽ پوءِ اَنا ۽ غرور سان ڀرپور جيڪو شديد ردِ عمل آيو! جنهن جا شاهد سوين ماڻهوآهن. اهڙو ردِ عمل پڙهيل ڳڙهيل ماڻهو ڪَچي گار جي بدلي ۾ به ڪونه ڏيکاريندا  آهن  ۽ چيو ويو ته ”ٻولي وولي ڪجهھ اهم ناهي، ڳالهائڻ ۾ مرد عورت جو فرق ضروري ڪونهي.“

جيڪڏهن منهنجو اهو سوال غلط هو، ته مهنجو عرض آهي ته اياز جا سڀ گيت رد ڪيا وڃن! ڇو ته، گيت ته عورت جي جذبن ترجماني ڪندڙ صنف آهي.

۽ پوءِ هاڻ ڪوبه مرد چئي سگهي ٿو.”هاڻ آئون ميلي تي ڪانه ايندِيس“ ۽ ڪابه عورت ڳالهائي ٿي ته ”آئون اڄ پيرڊ ڪونه وٺندُس.“

 

پنهنجي راءِ ڏيو

Please enter your name
Please enter your Email
Please type your comment